Ludwig Josef Johann Wittgenstein – filozof zajmujący się przede wszystkim językiem i logiką, poruszał także kwestie kluczowe dla filozofii umysłu i matematyki. Jego wczesne prace uczyniły z niego „ojca chrzestnego” neopozytywizmu, późniejsze natomiast stanowiły kluczowy wkład w badaniach nad pragmatyką. Wikipedia
„2.021 Przedmioty stanowią substancję świata. Dlatego nie mogą być złożone.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0211 Die Gegenstände bilden die Substanz der Welt. Darum können sie nicht zusammengesetzt sein.
Tractatus Logico-Philosophicus
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.05 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte bestimmt auch, welche Sachverhalte nicht bestehen. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„Stawiam niezliczone niestosowne pytania. Gdybym tylko zdołał przedrzeć się przez ten las.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1947.
„Oby Bóg dał filozofowi wgląd w to, co leży przed oczyma wszystkich.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1947.
„Wzajemne pozdrowienie filozofów powinno brzmieć: Nie spiesz się!”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1949.
„2.04 Ogół istniejących stanów rzeczy jest światem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.04 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte ist die Welt. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„1.1 Świat to ogół faktów, nie rzeczy.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
1.1. Die Welt ist Gesamheit der Tatsachen, nicht der Dinge. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„1. Świat jest wszystkim, co jest faktem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
1. Die Welt is alles, was der Fall ist.
Tractatus Logico-Philosophicus
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
Źródło: Philosophical Investigations (1953), Blackwell Publishing, s. 126.
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
6.5 Zu einer Anwort, die man nicht aussprechen kann, kann man auch die Frage nich aussprechen.
D a s R ä t s e l gibt es nicht.
Wenn sich eine Frage überhaupt stellen läst, so k a n n sie auch beantworten werden. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„Pozostaw czytelnikowi to, co on sam potrafi.”
Uwagi różne
Źródło: Uwagi różne, 1948.
„6. 4311 Śmierć nie jest epizodem życia. Śmierci się nie doświadcza.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
6. 4311 Der Tod ist kein Ereignis des Lebens. Den Tod erlebt man nicht. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„7. O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
7. Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.024 Substancja jest tym, co istnieje niezależnie od tego, co jest faktem.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.024 Die Substanz ist das, was unabhängig von dem was der Fall ist, besteht. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.0271 Przedmiot jest tym, co trwałe i stałe; konfiguracja – tym, co zmienne i nietrwałe.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0271 Der Gegenstand ist das Feste, Bestehende; die Konfiguration ist das Wechselnde, Unbeständige. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: list do Normana Malcolma, luty 1940 [za:] N. Malcolm, Ludwig Wittgenstein. A Memoir
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.02 Der Gegenstand ist einfach. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.0232 Nawiasem mówiąc: przedmioty są bezbarwne.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.0232 Beiläufig gesprochen: Die Gegenstände sind farblos. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: list do Normana Malcolma, luty 1940 [za:] N. Malcolm, Ludwig Wittgenstein. A Memoir
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.013 Jedes Ding ist, gleichsam, in einem Raume möglicher Sachverhalte. Diesen Raum kann ich mir leer denken, nicht aber das Ding ohne den Raum. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„5.6 Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
5.6 Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
Źródło: „Słynną tezę 5.6 zachowaliśmy w utartym już w naszej literaturze filozoficznej przekładzie oddającym «bedeuten» jako «oznaczają». Trzeba jednak podkreślić, że jest to przekład mylący, gdyż nie chodzi tu o oznaczanie w sensie stosunku semantycznego, ani też o oznaczanie w sensie tożsamości denotatów. «Bedeuten» znaczy bowiem w niemczyźnie także «dać do zrozumienia» (pośrednio, lecz stanowczo) i to właśnie znaczenie zdaje się Wittgenstein mieć na myśli. Trafniejszym przekładem tej tezy byłoby zdanie: «Granice mego języka wskazują granice mego świata.»” – Bogusław Wolniewicz, wstęp do Tractatus Logico-Philosophicus, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970. W literaturze polskiej spotyka się również użycie sfomułowania wyznaczają.
„2.027 To, co stałe i trwałe, oraz przedmiot, są jednym i tym samym.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
2.027 Das Feste, das Bestehende und der Gegenstand sind Eins. (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
„2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.
2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.) (niem.)
Tractatus Logico-Philosophicus
“The face is the soul of the body.”
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
Źródło: Philosophical Investigations
“The world is everything that is the case.”
Original German: Die Welt ist alles, was der Fall ist.
1920s, Tractatus Logico-Philosophicus (1922)
Wariant: The world is all that is the case.
Kontekst: The world is all that is the case. (1)
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 129
Philosophical Investigations (1953)
Kontekst: The aspects of things that are most important for us are hidden because of their simplicity and familiarity. (One is unable to notice something — because it is always before one's eyes.) The real foundations of his enquiry do not strike a man at all. Unless that fact has at some time struck him. — And this means: we fail to be struck by what, once seen, is most striking and most powerful.
“It is clear that the causal nexus is not a nexus at all.”
Ludwig Wittgenstein książka Traktat logiczno-filozoficzny
Journal entry (12 October 1916), p. 84e
1910s, Notebooks 1914-1916
Źródło: Tractatus Logico-Philosophicus
“Language is a part of our organism and no less complicated than it.”
Journal entry (14 May 1915), p. 48
1910s, Notebooks 1914-1916
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 464
Philosophical Investigations (1953)
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 43, this has often been quoted as simply: The meaning of a word is its use in the language.
Philosophical Investigations (1953)
Lectures of 1946 - 1947, as quoted in Ludwig Wittgenstein : A Memoir (1966) by Norman Malcolm, p. 43
1930s-1951
“Kierkegaard was by far the most profound thinker of the last century. Kierkegaard was a saint.”
As quoted in "Wittgenstein and Kierkegaard on the ethico-religious" by Roe Fremstedal in Ideas in History Vol. 1 (2006) http://www.ideasinhistory.org/cms/index.php?page=wittgenstein-and-kierkegaard-on-the-ethico-religious <br class="br">Attributed from posthumous publications
Wariant: You could attach prices to ideas. Some cost a lot some little. … And how do you pay for ideas? I believe: with courage.
Źródło: Culture and Value (1980), p. 52e
“One might say: Genius is talent exercised with courage.”
Man könnte sagen: „Genie ist Mut im Talent.”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 38e
Journal entry (1 May 1915)
1910s, Notebooks 1914-1916
Źródło: 1930s-1951, Philosophical Occasions 1912-1951 (1993), Ch. 7 : Remarks on Frazer's Golden Bough, p. 119
In a letter to Paul Engelmann (1917) as quoted in The Idea of Justice (2010) by Amartya Sen, p. 31
1910s
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 112
Philosophical Investigations (1953)
“I can well understand why children love sand.”
Although this quote has been attributed to Wittgenstein in Wittgenstein's Mistress by David Markson, there is no verifiable source from Wittgenstein that it can be traced back to.
Disputed
Ludwig Wittgenstein książka Dociekania filozoficzne
§ 120
Philosophical Investigations (1953)
As I myself read.
Źródło: Culture and Value (1980), p. 77e
Ludwig Wittgenstein książka On Certainty
drags out the language-game, or else does away with it.
On Certainty (1969)
Źródło: 1930s-1951, Philosophical Occasions 1912-1951 (1993), Ch. 7 : Remarks on Frazer's Golden Bough, p. 119
Original German: Der Satz ist eine Wahrheitsfunktion der Elementarsätze
1920s, Tractatus Logico-Philosophicus (1922)
“Wisdom is passionless. But faith by contrast is what Kierkegaard calls a passion.”
Źródło: Culture and Value (1980), p. 53e
