Bertolt Brecht cytaty strona 2

„Myślenie stanowi jedną z największych przyjemności rodzaju ludzkiego.”

Źródło: Co za pożytek z dobroci?, w: O trudnościach rządzenia, Zielona Góra 2004

„Żadna ofensywa nie jest równie trudna jak powrót do rozsądku.”

„Kto walczy, może przegrać. Kto nie walczy, już przegrał.”

„Niebezpieczeństwo trwa zwykle dłużej niż ucieczka.”

Wer kämpft, kann verlieren. Wer nicht kämpft, hat schon verloren. (niem.)
Źródło: John Redcliff, Odyssee Im All, S. Verlag JG, 2013.

Bertolt Brecht Cytaty o myślach

„Terror potęguje strach i odwagę, dwie właściwości bardzo niebezpieczne dla dyktatorów.”

Źródło: Myśli ludzi wielkich, średnich i psa Fafika, „Przekrój”, wyd. 1–13, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 2000, s. 122.

„Myślenie jest czymś, co następuje po trudnościach i poprzedza działanie.”

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998

„Piękne dzieciństwo ma się tylko raz.”

Źródło: Od księgoznawstwa przez bibliotekoznawstwo do nauki o informacji XXI wieku, oprac. Jan Leończuk, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, 2007, s. 100.

„Miłość jest pragnieniem, aby komuś coś dawać – a nie otrzymywać.”

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998

„Andrzej: Nieszczęśliwy kraj, który nie ma bohaterów.Galileusz: Nieszczęśliwy jest kraj, który potrzebuje bohaterów.”

Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998

Bertolt Brecht cytaty

„Niech pochwalone będą wątpliwości.”

Andrea: Unglücklich das Land, das keine Helden hat.<br/ >Galilei: Unglücklich das Land, das Helden nötig hat. (niem.)
Życie Galileusza (1939)

„Czyż nie byłoby przecież prostszym rozwiązaniem,
gdyby rząd
rozwiązał naród
i wybrał drugi?”

Źródło: Pochwała wątpliwości

„Teatr nie potrzebuje żadnej innej legitymacji prócz zabawy, ale tej oczywiście potrzebuje bezwarunkowo. Wcale byśmy go nie podnieśli do wyższej rangi, gdybyśmy na przykład uczynili zeń rynek moralności. Musiałby się wtedy raczej pilnować, aby właśnie nie został poniżony, co nastąpiłoby natychmiast, gdyby nie uczynił moralności przyjemną, a mianowicie przyjemną dla zmysłów – na czym moralność może tylko zyskać.”

…) Wäre es da
Nicht doch einfacher, die Regierung
Löste das Volk auf und
Wählte ein anderes? (niem.
o powstaniu robotniczym w NRD przeciw władzom komunistycznym, które wybuchło w czerwcu 1953.
Źródło: Rozwiązanie, 1953

„Gdyby kokon jedwabnika tkał tylko po to, by spędzić całe życie jako robak, byłby prawdziwym kulisem.”

Małe organon dla teatru

„Człowiek pada, lecz sztandar powiewa.”

„A ty wiesz, że gardzą ludźmi, których mózg nie jest w stanie napełnić ich żołądka?”

„Kto zbudował siedmiobramne Teby?
W książkach czytam imiona królów.
Czy królowie przyciągali bloki skalne? (…)
Dokąd poszli, gdy chiński mur ukończono,
Murarze? (…)”

Życie Galileusza (1939)

„Bałagan uratował już życie tysiącom ludzi. W czasie wojny wystarczyło nieraz najmniejsze odchylenie od rozkazu, aby człowiek uszedł z życiem.”

Wer baute das siebentorige Theben
In den Büchern stehen die Namen von Königen.
Haben die Könige die Felsbrocken herbeigeschleppt? (…)
Wohin gingen an dem Abend, wo die chinesische Mauer fertig war,
Die Maurer? (…) (niem.)
Źródło: Pytania czytającego robotnika (1935)

„Zaprawdę, żyję w ponurej epoce!”

Źródło: Joachim Glensk, Niemcy w opinii własnej i świata

„Często prawda staje się prawdopodobna tylko z pomocą małych nieprawd.”

Wirklich, ich lebe in finsteren Zeiten! (niem.)
Źródło: Do potomnych, 1939, tłum. Stanisław Jerzy Lec

„[Brecht był opanowany] nie przez ruch robotniczy – tego nigdy nie znał – ale przez głęboką potrzebę całkowitego poddania się totalitarnej władzy, temu nowemu bizantyjskiemu Kościołowi Państwowemu, niewzruszonej hierarchii opartej na nieomylności przywódcy.”

„Najpierw żarcie, potem moralność.”

O Bertoldzie Brechcie
Źródło: Herbert Lüthy, Du Pauvre Bertold Brecht (1953)

„Dobroduszność nie jest dobrocią.”

Denn erst kommt das Fressen, und dann kommt die Moral (niem.)
Opera za trzy grosze (1928)

„Jakiejże podłości nie popełniłbyś, by zwalczyć nikczemność? Unurzaj się w błocie, uściskaj kata, ale zmieniaj świat! Świat tego potrzebuje!”

„Nieznośnie jest żyć w kraju, w którym nie ma poczucia humoru, ale jeszcze nieznośniej jest tam, gdzie poczucie humoru jest do życia niezbędne.”

„Toć raj na ziemi stworzyć każdy chce. Ale czy forsę ma? Niestety, nie!”

„Miłość jest sztuką produkowania czegoś dzięki możliwościom kogoś innego.”

Opera za trzy grosze (1928)

„O losie człowieka decyduje człowiek.”

„Ludzkie oczy mówią czasem gorsze rzeczy niż usta.”

Źródło: Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia, oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 14.

„Ci, którzy nie posuwają naprzód żadnego życia poza swoim własnym, żyją nieciekawie.”

„Bo czym jest włamanie do banku wobec założenia banku? Czym jest zamordowanie człowieka wobec wynajęcia człowieka?”

Źródło: Księga Mądrości, wyb. Maciej Dominiczak

„Niech więc triumf przedwczesny do głów nie uderza,płodne jest ciągle łono, co wydało zwierza.”

Was ist ein Einbruch in eine Bank gegen die Gründung einer Bank? Was ist die Ermordung eines Mannes gegen die Anstellung eines Mannes? (niem.)
Opera za trzy grosze (1928)

Bertolt Brecht książka Kariera Artura Ui

Źródło: Kariera Artura Ui

„Człowiek chętniej hołduje dobru niźli złu, ale warunki mu nie sprzyjają.”

„Ty żadnej
Ja miałem jedną:
Kochałem.”

Opera za trzy grosze (1928)

„Celem nauki nie jest otwieranie drzwi nieskończonej mądrości, lecz położenie kresu nieskończonym błędom.”

Źródło: wiersz Słabości, tłum. Robert Stiller

„Objaśnienia są najczęściej usprawiedliwieniami.”

Życie Galileusza (1939)

„Wiem, ukochana: teraz wypadają mi włosy
od hulaszczego życia, i muszę leżeć na kamieniach.
Widzicie mnie pijącego najtańszą wódkę, a okrywa
mnie tylko wiatr.
(…)
Ale niekiedy nocą, gdy widzicie mnie pijącego,
widzę jej twarz, pobladłą na wietrze, silną i zwróconą
ku mnie, i wtulam się w wiatr.”

„Na diabła wolność, gdy masz głodny być!
Tylko w komforcie można mile żyć!”

Źródło: Pieśń o ukochanej, tłum. Jacek St. Buras

„Poczytajcie historię i popatrzcie jak niezwyciężone wojska pierzchają w popłochu.”

Źródło: Czas mego bogactwa w: Wiersze wybrane, Warszawa 1954, s. 101, tłum. Stanisław Jerzy Lec.

„Nadmierne pragnienie, by być kochanym, niewiele ma wspólnego z prawdziwą miłością. Umiłowanie samego siebie zawiera zawsze coś samobójczego.”

„Galileusz zdumiał się tym kołysaniem, jakby nie spodziewał się takich właśnie ruchów i nie miał o nich pojęcia, co w konsekwencji pozwoliło mu odkryć prawa nim rządzące. Takie spojrzenie, równie trudne, jak i twórcze, teatr musi sprowokować swymi obrazami ludzkiego współżycia. Musi zdumiewać swą publiczność, a to dokonuje się za pomocą techniki efektów obcości w rzeczach dobrze znanych.”

„Niektóre teksty piosenek wzorowane były – bez podania źródła – na utworach Kiplinga i Villona. Kiedy jeden z wybitnych krytyków ujawnił plagiaty, Brecht odparł zimno, że nie uznaje własności prywatnej w literaturze, tak samo jak nie uznaje jej w gospodarce. Oświadczenie to zostało przyjęte przez postępową inteligencję jako dowód niezwykłej oryginalności i odwagi.”

Małe organon dla teatru

„Tylko z pomocą silnych można dopomóc słabym.”

O Bertoldzie Brechcie
Źródło: Artur Koestler, The Invisible Writing (1954)

„Teatr (…) powinien pozostać czymś najzupełniej zbytkownym, co – rzecz jasna – oznacza, że przecież żyje się dla zbytku. Przyjemności, mniej niż wszystko inne, potrzebują obrony.”

„Karta do głosowania nie nakarmi głodnego. Wolność prasy analfabecie nie przyda się na nic.”

Małe organon dla teatru

„Najpiękniejsze plany biorą w łeb przez małość tych, co je mieli wykonać, bo przecież sami cesarze nic nie mogą zrobić.”

Bertolt Brecht Matka Courage i jej dzieci

Źródło: Matka Courage i jej dzieci, scena 6, tłum. Stanisław Jerzy Lec

„Tak, jestem bolszewiczką. Ale wy, które tu stoicie, jesteście morderczyniami! Żadne zwierzę nie dałoby swojego młodego, jak wy je oddajecie: bez sensu, bez rozumu, w obronie złej sprawy. Trzeba wam wyrwać łono. Niech wyschnie, a wy stańcie się niepłodne, wszystkie, jak tu stoicie. Niechaj wasi synowie nie powrócą! Do takich matek? Niechaj ich zastrzelą w złej sprawie, bo strzelali w złej sprawie. A wy jesteście morderczyniami.”

“All artforms are in the service of the greatest of all arts: the art of living.”

Źródło: Matka, tłum. R. Szydłowski w: Dramaty, Warszawa 1970, s. 268.

Bertolt Brecht: Cytaty po angielsku

“Everyone chases after happiness, not noticing that happiness is at their heels.”

“What happens to the hole when the cheese is gone?”

“Unhappy is the land that needs a hero.”

“Alas, we who wanted kindness, could not be kind ourselves.”

Bertolt Brecht książka Life of Galileo

Scene 12, p. 115
Variant translations: Pity the country that needs heroes.
Unhappy the land that is in need of heroes
Źródło: Andrea: Unhappy is the land that breeds no hero.
Galileo: No, Andrea: Unhappy is the land that needs a hero. [Unglücklich das Land, das Helden nötig hat. ]

“We attacked a foreign people and treated them like rebels. As you know, it's all right to treat barbarians barbarically. It's the desire to be barbaric that makes governments call their enemies barbarians.”

“The war which is coming
Is not the first one. There were
Other wars before it.
When the last one came to an end
There were conquerors and conquered.
Among the conquered the common people
Starved. Among the conquerors
The common people starved too.”

“When something seems ‘the most obvious thing in the world’ it means that any attempt to understand the world has been given up.”

Źródło: Poems 1913-1956

“Why be a man when you can be a success.”

Źródło: Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic

“For what's the use of talking with a man who has a disease and thinks about the stars?”

“As crimes pile up, they become invisible.”

“If you join the rat race — you're in the race of rats.”

“To live means to finesse the processes to which one is subjugated.”

“Mixing one's wines may be a mistake, but old and new wisdom mix admirably.”

"Notes on Philosophy" in On Politics and Society (1941).

“Worship with fulness of heart the weak memory of heaven!
It cannot trace
Either your name or your face
Nobody knows you're still living.”

The Singer, in The Caucasian Chalk Circle (1944), Prologue

“What if they gave a war and no one came? Then the war will come to you.”

"Great hymn of thanksgiving" [Grosser Dankchoral] (1920) from The Devotions (1922-1927); trans. Karl Neumann in Poems, 1913-1956, p. 74
Poems, 1913-1956 (1976)

“My business is too difficult. My business is trying to arouse human pity. There are few things that'll move people to pity, a few, but the trouble is when they've been used several times, they no longer work. So it happens, for instance, that a man who sees another man on the street corner with only a stump for an arm will be so shocked the first time that he'll give him sixpence. But the second time it'll only be a threepenny bit. And if he sees him a third time, he'll hand him over cold-bloodedly to the police.”

Amalgamation of Carl Sandburg's quote "Sometime they’ll give a war and nobody will come" with a sentence from Brecht's Koloman Wallisch Kantate: "When the people are disarmed / War will come" ("Wenn das Volk entwaffnet ist / Kommt der Krieg"). - Source http://www.cyberussr.com/hcunn/q-war-nobody-came.html <br class="br">Misattributed

“You don't need to pray to God any more when there are storms in the sky, but you do have to be insured.”

Bertolt Brecht Opera za trzy grosze

Peachum in Act 1, scene 1, pp. 5-6
The Threepenny Opera (1928)

“But something's missing (Aber etwas fehlt).”

Bertolt Brecht The Mother

Pelagea Vlasova in Scene 10
The Mother (1930)

“Of all the works of man I like best
Those which have been used.
The copper pots with their dents and flattened edges
The knives and forks whose wooden handles
Have been worn away by many hands: such forms
Seemed to me the noblest.”

Jim[my] Mahoney, in Rise and Fall of the City of Mahagonny (1930)

“Mr. Wurlitzer, I am now in a position to receive your organ.”

"Of all the works of man" [Von allen Werken] (c. 1932) in Poems, 1913-1956, p. 192
Poems, 1913-1956 (1976)

“The more innocent they are, the more they deserve to be shot.”

Happy End (1929)

“Who built Thebes of the 7 gates ?
In the books you will read the names of kings.
Did the kings haul up the lumps of rock ?

And Babylon, many times demolished,
Who raised it up so many times ?

In what houses of gold glittering Lima did its builders live ?
Where, the evening that the Great Wall of China was finished, did the masons go?

Great Rome is full of triumphal arches.
Who erected them?

Over whom did the Caesars triumph?

Had Byzantium, much praised in song, only palaces for its inhabitants ?

Even in fabled Atlantis, the night that the ocean engulfed it,
The drowning still cried out for their slaves.

The young Alexander conquered India.
Was he alone?

Caesar beat the Gauls.
Did he not even have a cook with him?

Philip of Spain wept when his armada went down.
Was he the only one to weep?

Frederick the Second won the Seven Years' War.
Who else won it?

Every page a victory.
Who cooked the feast for the victors?

Every ten years a great man.
Who paid the bill?

So many reports.

So many questions.”

On defendants in the Moscow Trials and on innocents betrayed by Communist Party members, as recounted by philosopher Sidney Hook, as quoted in Intellectuals (1990) by Paul Johnson, p. 190; though this might easily be interpreted as implying that anyone who had failed to conspire against Stalin deserved to be shot, Hook implies that he meant that the betrayal of innocents was justified. Henry Pachter is also quoted in Intellectuals as saying that Brecht had made similar remarks in his presence, and had added "Fifty years hence the communists will have forgotten Stalin, but I want to be sure that they will still read Brecht. Therefore I cannot separate myself from the Party."

“For once you must try not to shirk the facts:
Mankind is kept alive by bestial acts.”

"Questions from a worker who reads" [Fragen eines lesenden Arbeiters] (1935) from The Svendborg Poems (1939); trans. Michael Hamburger in Poems, 1913-1956, p. 252
Poems, 1913-1956 (1976)

“Come in, dear wind, and be our guest
You too have neither home nor rest.”

Bertolt Brecht Opera za trzy grosze

"What Keeps Mankind Alive?" Act 2, sc. 6
The Threepenny Opera (1928)

“Come fishing with me, said the fisherman to the worm.”

"Christmas legend" [Weinachtslegende] (1923) Berliner Börsen-Courier (25 December 1924); trans in Poems, 1913-1956, p. 100
Poems, 1913-1956 (1976)

“On golden chairs
Sitting at ease, you paid for the songs which we chanted
To those less lucky. You paid us for drying their tears
And for comforting all those whom you had wounded.”

Komm, geh mit angeln, sagte der Fischer zum Wurm.
Mutter Courage to the army recruiter when he tries to recruit her son in Scene 1
Mother Courage and Her Children (1939)

“We need a type of theatre which not only releases the feelings, insights and impulses possible within the particular historical field of human relations in which the action takes place, but employs and encourages those thoughts and feelings which help transform the field itself.”

"Song of the cut-price poets" [Lied der preiswerten Lyriker] (1927/1933) from Songs Poems Choruses (1934); in Poems, 1913-1956, p. 161
Poems, 1913-1956 (1976)

“For the task assigned them
Men aren't smart enough or sly
Any rogue can blind them
With a clever lie.”

Bertolt Brecht A Short Organum for the Theatre

¶ 35
A Short Organum for the Theatre (1949)

“And I always thought: the very simplest words
Must be enough. When I say what things are like
Everyone's heart must be torn to shreds.
That you'll go down if you don't stand up for yourself
Surely you see that.”

Bertolt Brecht Opera za trzy grosze

Polly Peachum, in "The Song of the Futility of All Human Endeavor"; Act 3, scene 1, p. 75
The Threepenny Opera (1928)