Anaksymander cytaty

 Anaksymander Fotografia
2  0

Anaksymander

Data urodzenia:610 p. n. e.
Data zgonu:545 p. n. e.

Anaksymander z Miletu – jeden z pierwszych filozofów greckich, prawdopodobnie uczeń Talesa i nauczyciel Anaksymenesa, reprezentant szkoły milezyjskiej; polityk. Podejrzewa się, że był autorem pierwszego w historii ludzkości dzieła filozoficznego, znanego pod tytułem Περὶ φύσεως .

Główną kwestią, stanowiącą przedmiot zainteresowania filozofów przyrody było zagadnienie arché, czyli prazasady, determinującej rzeczywistość. Wyraz arché, który znaczył tyle, co początek, zaczął oznaczać, gdy został zastosowany w filozofii – zasadę; uległ analogicznej przemianie, jak później łaciński wyraz „principium”, pierwotnie znaczący tyle, co „początek”, a potem tyle, co „zasada”. Anaksymander, choć podążał drogą wyznaczoną przez swojego poprzednika, Talesa, inaczej rozwiązywał powyższy problem. Twierdził, że zasadę rzeczywistości stanowi apeiron czyli bezkres. Tezę tę Anaksymander opierał na następującym rozumowaniu: Wszystko albo jest zasadą, albo pochodzi od zasady. Jednocześnie, nie istnieje zasada nieskończoności, bo nieskończoność jest niedeterminowalna, a zasada determinuje to, czego jest zasadą. Jeżeli nieskończoność nie ma zasady, to z konieczności sama musi zasadę stanowić.

Mechanizm tworzenia świata polegał zaś według niego na wyłanianiu się z apeironu przeciwieństw, takich jak ciepło i zimno, suchość i wilgotność. Wszelkie narodziny oznaczają rozdzielanie się przeciwieństw, zaś każda śmierć to ponowne łączenie się ich w bezkształtnym bezkresie. Anaksymander nieodmiennie wiąże pojęcie rozdzielenia z winą, której w ten sposób dopuszcza się materia, i wprowadza konieczność odpokutowania za nią przez ponowne połączenie się w bezkres. W ten sposób także i nasz świat dosięgnie kiedyś ręka sprawiedliwości i zniknie on w ten sam sposób, w jaki się pojawił. Widoczne są tu wpływy orfizmu i koncepcji metempsychozy.

Anaksymander dopuszczał możliwość istnienia nieskończonej ilości światów, skoro wszystkie powstawały z nieskończonego apeironu.

Anaksymander zajmował się matematyką, geografią i astronomią. Zajmował się również „biologią”. Twierdził, że zwierzęta lądowe wywodzą się od zwierząt morskich, a człowiek – z niższych gatunków zwierząt.

Był twórcą pierwszej mapy świata i autorem tezy, że gwiazdy krążą wokół Gwiazdy Polarnej. Był również pierwszym filozofem sugerującym, że powierzchnia Ziemi jest zakrzywiona, oraz że może ona „pływać” w przestrzeni. Według jego teorii Ziemia jest powierzchnią walca zakrzywioną w kierunku północno-południowym.

Przypisuje mu się wynalezienie zegara słonecznego oraz modelu sfer planetarnych. Zasada bytu według Anaksymandra wiąże się nierozerwalnie z ruchem spiralnym.

Z prac Anaksymandra pochodzi pierwsze zachowane greckie zdanie napisane prozą naukową.

Cytaty Anaksymander

„Wszystko jest jednym.“

—  Anaksymander
Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

„Z czego coś wzięło początek, przez to koniecznie i zatrata jego się pocznie.“

—  Anaksymander
Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.

Dzisiejsze rocznice
Icchak Szamir Fotografia
Icchak Szamir2
polityk izraelski 1915 - 2012
Ève Curie Fotografia
Ève Curie3
francuska pisarka i dziennikarka 1904 - 2007
Albert Szent-Györgyi Fotografia
Albert Szent-Györgyi3
biochemik węgierski, noblista 1893 - 1986
Następnych dzisiejszych rocznic
Podobni autorzy
Gilles Lipovetsky Fotografia
Gilles Lipovetsky1
filozof i socjolog francuski
Leon Battista Alberti Fotografia
Leon Battista Alberti5
włoski malarz, poeta, filozof, kartograf, muzyk i architekt
Hans-Georg Gadamer Fotografia
Hans-Georg Gadamer12
filozof niemiecki
 Epikur Fotografia
Epikur44
grecki filozof